كنند « 25 » . ظلمي بالاتر از اين نيست كه زحمات چندين قرنهء فلاسفهء اسلامى را ناديده بگيريم وبدون تحقيق واشراف كامل ( هم بر فلسفهء يونان وهم بر فلسفه اسلامى به صورت كاملا تخصصى ) بر تلاش هزار سالهء آنان ، مطالب ناصوابى را به زبان يا قلم بياوريم ويا بر گفتار ونوشتار ديگران صحّه بگذاريم . پس از دوران ملا صدرا ، حكماى بسيار ارجمندى با آثار علمي خود به شرح وبسط حكمت متعاليه همّت گماشتند كه تا عصر ما ادامه يافته وجانهاى تشنه را همچنان سيراب نموده‌اند . از أواخر عصر صفويه تا پايان دوران خاندان منحوس پهلوى ، إيران اسلامى از هر لحاظ عرصه تاخت وتاز پادشاهان عياش وبىلياقت ويا استعمارگران ودشمنان خارجي قرار گرفت ، از لحاظ جغرافيايى بسيار كاسته وتجزيه شد ، از بعد اقتصادى كاملا تحليل رفت وفقر وسستى مالي بر آن حاكم گرديد . قواى نظامى صرف ندانم كاريهاى جاه طلبانهء سلاطين جور گشت وبه طور كلى كشور ما از كاروان تمدن وفرهنگ وپيشرفت علمي جهانى ، در تمام زمينه‌ها عقب ماند . بسيارى از عالمان ومراكز علمي به دست سفّاكان حاكم روزگار نابود گرديدند وقدر ومنزلتي براي علم وعالمان باقي نماند . طبيعي است كه چنين فضاى راكد علمي واجتماعي وفرهنگى - كه حدود بيش از چهار قرن بر كشور ما حاكم بوده است - بر تمام شئونات جامعهء ما اثر مىگذارد وصد البتة كه فلسفهء اسلامى نيز از اين جوّ بىنصيب نماند واز رشد